Άρθρο κριτικής άποψης

Η συμπλήρωση της δεύτερης τετραετίας της δημοτικής αρχής του Γιάννη Ζαμπούκη βρίσκει την Αλεξανδρούπολη εγκλωβισμένη σε ένα πρωτοφανές πολιτικό και θεσμικό τέλμα. Παρά το γεγονός ότι η πόλη προβάλλεται συστηματικά ως ένας «γεωστρατηγικός και ενεργειακός κόμβος» διεθνούς βεληνεκούς, η πραγματικότητα που βιώνουν οι δημότες καταγράφεται στο koumanto.gr ως ένα καθημερινό, αδιάκοπο αδιέξοδο. Η βιτρίνα της εξωστρέφειας και των επικοινωνιακών πυροτεχνημάτων αδυνατεί πλέον να κρύψει τη δομική κατάρρευση των βασικών υποδομών, την έλλειψη οράματος και τη γενικευμένη στασιμότητα που υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής σε ολόκληρο τον δήμο.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν εντοπίζεται αποκλειστικά στη διαχειριστική ανεπάρκεια της δημοτικής αρχής. Το πολιτικό σύστημα της Αλεξανδρούπολης εμφανίζεται συνολικά ανίκανο να δώσει λύσεις, καθώς η αντιπολίτευση στο σύνολό της αποδεικνύεται εξίσου ανεπαρκής και κατώτερη των περιστάσεων. Αντί για την παραγωγή ουσιαστικού πολιτικού έργου και την κατάθεση ρεαλιστικών, εναλλακτικών προτάσεων, οι παρατάξεις της μειοψηφίας εμφανίζονται εγκλωβισμένες σε έναν στείρο μικροπολιτικό πόλεμο. Αναλώνονται σε προσωπικές στρατηγικές και σκοπιμότητες που αφορούν αποκλειστικά το δικό τους πολιτικό μέλλον.

Η Ακτινογραφία της Ανεπάρκειας: Οι 4 Πόλοι της Μειοψηφίας

Η συνολική εικόνα της αντιπολίτευσης στο Δημοτικό Συμβούλιο επιβεβαιώνει την απουσία μιας συγκροτημένης εναλλακτικής πρότασης για την πορεία του τόπου.

• «ΑΡΧΗ Για Τον Δήμο Αλεξανδρούπολης» (Σταύρος Σταυράκογλου): Η μείζονα αντιπολίτευση συνεχίζει να κινείται σε ρηχά, γραφειοκρατικά νερά. Περιορίζεται συχνά σε μια τυπική, τεχνοκρατική κριτική των αριθμών στους προϋπολογισμούς και στα τεχνικά προγράμματα, αδυνατώντας να μεταφράσει τους αριθμούς σε άμεση, λαϊκή πίεση. Η παράταξη μοιάζει εγκλωβισμένη σε μια αισθητική «σαλονιού», που δεν ακουμπά τα πραγματικά προβλήματα του αστικού κέντρου, της γειτονιάς και των οικισμών, αφήνοντας τη διοίκηση Ζαμπούκη στο απυρόβλητο.

Ο αρχηγός της, Σταύρος Σταυράκογλου, αντί να παράγει έργο αποτελεσματικής αντιπολίτευσης με ισχυρό αποτύπωμα και ορατές λύσεις — οι οποίες είτε θα είχαν τη σφραγίδα της πρωτοβουλίας του είτε θα είχαν ενισχυθεί με παρεμβάσεις του για την ανακούφιση της καθημερινότητας των δημοτών…παράγει και προβάλλει στα social media βιντεάκια.

Κάνει τον ρεπόρτερ που «καυτηριάζει» την κατάσταση η οποία επικρατεί στον δήμο Αλεξανδρούπολης, χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι αποκαλύπτει τη δική του ευθύνη για όσα καταγράφει.

Χωρίς να αναλογίζεται το μέρος της ευθύνης του και δίχως να βλέπει τη δική του πολιτική ανικανότητα στα βίντεο που δημοσιεύει, μεταμορφώνεται σε έναν αδίστακτο, φιλόδοξο ρεπόρτερ. Αν και σε κάποια όπως αυτό με πολίτη να ζει στην εξαθλίωση του πεζοδρομίου, δείχνει να τον κυριεύει η συγκίνηση… δεν διστάζει να «πουλήσει» δίχως ηθικό φραγμό επικοινωνιακά το θέμα, επιδιώκοντας να τραβήξει την προσοχή των δημοτών προς όφελος της παράταξής του.

Ο αστεϊσμός δεν είναι πολιτικό προνόμιο. Απλώς στην πολιτική, βρίσκει μεγαλύτερο χώρο ανάπτυξης και υπό προϋποθέσεις, εύκολα δικαιολογείται.

Η πολιτική βλακεία όμως, που ξεπερνά το μέτρο, σίγουρα τιμωρείται.

• «Προοπτική Πολιτών» (Νίκος Γκότσης): Η μετεξέλιξη της παράταξης «Πόλη & Πολίτες» – μετά την αποχώρηση του Βαγγέλη Λαμπάκη και την ανάληψη της ηγεσίας από τον Νίκο Γκότση – δεν κατάφερε να φέρει την ανανεωτική ορμή που χρειαζόταν ο δήμος. Αποδεικνύεται μια απλή αλλαγή ταμπέλας χωρίς περιεχόμενο. Παραμένει προσκολλημένη σε εσωστρεφείς λογικές, αδυνατώντας να ηγηθεί ενός ουσιαστικού μετώπου ανατροπής.

Ο κόσμος της συγκεκριμένης παράταξης αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης, η οποία αντικειμενικά αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα ειδικού βάρους στην αυτοδιοικητική ιστορία της Αλεξανδρούπολης. Ωστόσο, στην αντίληψη πολλών, αντί να διαφαίνεται μια σοβαρή προσπάθεια και ίχνη αποτελεσματικότητας, η πολιτική στάση του Νίκου Γκότση απέναντι στη θλιβερή πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες φαντάζει ακόμα και ως αστεία. Σε αυτούς τους πολίτες, βεβαίως, απευθύνεται ως αρχηγός αντιπολιτευτικής παράταξης και προφανώς από αυτούς θα ζητήσει την ψήφο τους, πλησιάζοντας οι ερχόμενες Αυτοδιοικητικές εκλογές.

Παρά την αυτοδιοικητική εμπειρία που θα έπρεπε να αξιοποιεί θετικά, ηγείται μιας παράταξης που αναλώνεται σε εσωστρέφεια και όψιμες καταγγελίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η καταγγελία για τα οχήματα Πολιτικής Προστασίας που κυκλοφορούσαν με εξοπλισμό αποχιονισμού εν μέσω αντιπυρικής περιόδου.

Στην ουσία δηλαδή, η παράταξή του καταγγέλλει κάτι για το οποίο της αναλογεί μερίδιο ευθύνης, αφού εκ του ρόλου της συνδιοικεί.

Παραδόξως, αντί να αναγνωρίσει την ευθύνη της και να απολογηθεί για το «κενό» της παρουσίας της, καταγγέλλει αυτό που δεν απέτρεψε… αλλά το επέτρεψε.

• «Εν Έργω Μαζί» (Δημήτρης Πέτροβιτς): Παρά τη διοικητική εμπειρία του επικεφαλής της από τη θητεία του στην Περιφέρεια, η παράταξη πάσχει από το σύνδρομο της «θεωρητικής επάρκειας». Αναλώνεται σε ατέρμονες διαπιστώσεις, αναλύσεις και ακαδημαϊκού τύπου τοποθετήσεις για τη στρατηγική θωράκιση του δήμου και τις υποδομές, χωρίς όμως να προτείνει ούτε ένα εφαρμόσιμο, άμεσο σχέδιο δράσης που θα ξεκολλήσει τα αντιπλημμυρικά έργα. Δεν ασκεί την πίεση εκείνη που θα ανάγκαζε τη δημοτική αρχή σε άμεσες διορθωτικές κινήσεις. Η πρότερη διοικητική του εμπειρία στην Περιφέρεια, αντί να γίνει όπλο στα χέρια των δημοτών, έχει μετατραπεί σε μια συντηρητική στάση αναμονής, η οποία διευκολύνει τη δημοτική αδράνεια.

• «Λαϊκή Συσπείρωση Αλεξανδρούπολης» (Σάββας Δευτεραίος): Για ακόμη μια φορά, η παράταξη αποδεικνύεται εγκλωβισμένη στις δογματικές, κομματικές της γραμμές και αγκυλώσεις.

Ασκεί μια προβλέψιμη και στερεοτυπική κριτική, μετατρέποντας κάθε τοπικό πρόβλημα σε μια γενικόλογη καταγγελία κατά του κράτους και του κεφαλαίου. Αν και αναμφίβολα αναδεικνύει κοινωνικά ζητήματα, αδυνατεί να συνδεθεί με το ευρύτερο ακροατήριο των πολιτών που αναζητούν άμεσες και εφαρμόσιμες λύσεις στο σήμερα.

Όταν οι δημότες ζητούν καθαριότητα, φωτισμό και ασφαλείς δρόμους εδώ και τώρα, η Λαϊκή Συσπείρωση απαντά με ψηφίσματα, αδυνατώντας να συσπειρώσει και να ηγηθεί μιας ουσιαστικής κοινωνικής αντίστασης.

Αντιλαμβάνεται άμεσα το πρόβλημα σε μια ακτινογραφία και δίνει κατάλληλες οδηγίες, αλλά αγκιστρωμένος στις πολιτικές αρχές του ΚΚΕ, ο επικεφαλής της αρνείται (όπως και η παράταξή του) να ακτινογραφήσει την τοπική πραγματικότητα συστήνοντας αποτελεσματική θεραπεία. Αρνείται να επιβάλει την παρουσία του ως ηγετική μορφή που γνωρίζει, καθώς και την παράταξή του ως φορέα που είναι σε θέση να θεραπεύσει.

Το Αποτέλεσμα του Συμβιβασμού με τη Μετριότητα

Το koumanto.gr αναδεικνύει ότι η Αλεξανδρούπολη έχει μετατραπεί σε έναν τόπο χωρίς πηδάλιο. Η συνυπευθυνότητα της δημοτικής αρχής και μιας ανεπαρκούς, άχρηστης στο σύνολό της αντιπολίτευσης, οδηγεί την πόλη στο «μαύρο χάλι» που βιώνουν καθημερινά οι κάτοικοι της πρωτεύουσας του Έβρου. Δεν υπάρχουν πλέον καμπύλες διαφοράς και ουσιαστικές διαφοροποιήσεις, παρά μόνο αγκύλες και μια διαρκής θεσμική αγκύλωση.

Οι προσωπικές φιλοδοξίες και οι παραταξιακές στρατηγικές εστιάζουν αποκλειστικά στη διεκδίκηση του δήμου, υπό την έννοια της διοίκησης ή στην υπαρξιακή διατήρηση των παρατάξεων, με πολιτικά χαρακτηριστικά αμφιβόλου ποιότητας.

Τα προβλήματα εντοπίζονται παντού: απαράδεκτο οδικό δίκτυο, σοβαρότατα ζητήματα με την καθαριότητα, κακοτεχνίες, «χορός» απευθείας αναθέσεων και εκτεταμένη οικονομική σπατάλη χωρίς λογοδοσία.

Η θεσμική ιδιότητα των εκλεγμένων δεν αξιοποιείται με πρώτιστο μέλημα το συμφέρον του δήμου και των δημοτών, αλλά αναλώνεται σε μια ωφέλιμη θεσμική διαχείριση σκοπιμοτήτων που ενισχύει προσωπικές πολιτικές και παραταξιακές φιλοδοξίες.

Κατά το συνηθέστερο, κυρίως στην πολιτική, οι ανάγκες του «εμείς» υπό την έννοια του συνόλου κάμπτονται μπροστά στις ανάγκες του «εγώ». Ένα «εγώ» που υπερτρέφεται όχι από το «είναι» αλλά από το «φαίνεσθαι», καταλήγοντας είτε στην αθόρυβη βολεψιά είτε στην έκδηλη αλαζονεία – χαρακτηριστικά που γίνονται αντιληπτά με την ελάχιστη παρατηρητικότητα. Το αποτέλεσμα είναι πλήρης στασιμότητα από όλους και κατιούσα πορεία για όλους.

Πανηγύρια, εκδηλώσεις και κούφιες εντυπώσεις συνθέτουν το σκηνικό.

Η πλούσια δραστηριότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανταγωνίζεται παθητικούς χρήστες του ψηφιακού ονείρου. Αυτή η ωραιοποίηση, όμως, δεν καταφέρνει να καλύψει τις ψευδαισθήσεις και την ανικανότητα. Παράγεται ένα μηδενικό αποτέλεσμα, το οποίο χάνεται στην απουσία παραγωγής σύγχρονης πολιτικής σε έναν δήμο που διαθέτει πολλά αλλά δεν αποδίδει παρά μόνο το ελάχιστο.

Η καθημερινότητα αποτυπώνει την πτώση των αξιών του Αυτοδιοικητικού κόσμου και αναδεικνύει έντονα τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων δημοτών, την ώρα που βασικά έργα υποδομής ή μεγάλα και μικρά έργα πνοής παραμένουν απλώς ανύπαρκτα.

Ο δήμαρχος Γιάννης Ζαμπούκης, αν και πρόσκαιρα έδειξε να ξεπερνά την αμαρτωλή περίοδο Καμελίδη που τον είχε σε καταστολή και πολιτική ομηρία, παραμένει ανεπίδεκτος πολιτικά, σε βαθμό που θεωρώ πως, ακόμη και αν τον απομάκρυνε, συντηρεί λογικές τις οποίες ο «ειδικός» του τότε σύμβουλος τον δίδαξε.

Παραμένει προσκολλημένος σε λογικές της πρώτης περιόδου. Κατά την περίοδο εκείνη, δεν αρνήθηκα ποτέ ότι το koumanto.gr και εγώ προσωπικά αποτελέσαμε το ισχυρό οχυρό του, διαμορφώνοντας ένα κλίμα προστασίας και στρατηγικής εναντίον της τότε αντιπολίτευσης, κυρίως της παράταξης «Πόλη & Πολίτες» του πρώην δημάρχου Βαγγέλη Λαμπάκη. Δεν αρνούμαι την προσωπική μου ευθύνη για τη διάρκεια του πρώτου έτους της θητείας του Γιάννη Ζαμπούκη.

Αυτό ίσχυε μέχρι τη στιγμή που αρνήθηκα την «Καμελιδική» στρατηγική, η οποία άρχισε να ξεπερνά τα δικά μου όρια και τις δικές μου κόκκινες γραμμές, που μου επέβαλλαν να αρνηθώ να «σηκώσω» ένα παρασκηνιακό βάρος με όρους πολιτικής μαφίας.

Η πρόσφατη “εξομολόγηση” του Δημάρχου Ζαμπούκη για την περίοδο εκείνη με έπεισε στο 100%. Δεν με έπεισε όμως ούτε στο 1% για την ικανότητά του στη διοίκηση του δήμου ακόμα και στην μετέπειτα εποχή μέχρι και σήμερα

Σε σχετικά πρόσφατη επικοινωνία που είχα με τον δήμαρχο, με αφορμή μια δικαστική μας αντιπαράθεση, μιλήσαμε για εκείνη την περίοδο. Προς τιμήν του, ομολόγησε την πολιτική «ζημιά» που υπέστη υπό συνθήκες πολιτικής “ομηρίας” κατά την πρώτη περίοδο, λέγοντάς μου ότι τότε ήταν πολιτικά ένα «αμούστακο» παιδί. Αυτό το δέχομαι ειλικρινά και το σέβομαι απεριόριστα γιατί γνωρίζω “από μέσα” την αλήθεια του. Ωστόσο, αυτό δεν του εξασφαλίζει άλλοθι για την εξέλιξη της πορείας του στη μετα-Καμελίδη εποχή, η οποία δυστυχώς σε ελάχιστα βασικά σημεία διαφέρει.

Οπότε, με διάθεση λογοπαιγνίου, αναρωτιέται κανείς: Δεν έχει την απαιτούμενη για τον τόπο έγνοια, επειδή αυτό που πραγματικά τον ενδιαφέρει είναι μόνο η δική του φιλοδοξία; Ή μήπως η απουσία επαρκούς πολιτικού «μύστακα» προδίδει μια σπάνια περίπτωση δημάρχου ανεπίδεκτου μαθήσεως και μάλιστα, ενώ διανύει τη δεύτερη εκλογική του θητεία;

Σε κάθε περίπτωση, ενώ το koumanto.gr αργά και σταθερά «χτίζει» τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί προσεχώς σε “Report-AZ”, ο Γιάννης, ως δήμαρχος, έχει πλέον ελάχιστο χρόνο. Αυτός ο χρόνος δεν αρκεί πια για να εξελιχθεί σε έμπειρο, «μπαρουτοκαπνισμένο» αυτοδιοικητικό ή σε παιδί της κεντρικής πολιτικής σκηνής, όπως διαδίδουν κάποιες φήμες. Δεν έχει πλέον χρόνο για να «γκρεμίσει» την αποδεδειγμένη εικόνα της πολιτικής του ανεπάρκειας.

Και αν υποθέσουμε ότι αυτό είναι λυπηρό για τον ίδιο ως δήμαρχο, ας φανταστούμε πόσο τραγικό είναι για τον δήμο Αλεξανδρούπολης και τους δημότες του. Το γεγονός αυτό τον καθιστά μοναδικό ιστορικά δήμαρχο που κατάφερε να «γκρεμίσει» ό,τι βρήκε και του χαρίστηκε, καθώς και κάθε προσδοκία βελτίωσης έστω. Πόσο μάλλον δημιουργίας.

Αντιπολίτευση δίχως «Αρχή» «Εν Έργω» «Συσπείρωση» και «Προοπτική» δεν εμπνέει για αναγέννηση! Ούτε καν για ανακαίνιση…

Με την ανοχή της αντιπολίτευσης, ακόμη και όσα έργα βρήκε έτοιμα η διοικούσα αρχή του Γιάννη Ζαμπούκη από την περίοδο θητείας του προκατόχου του πρώην δημάρχου Βαγγέλη Λαμπάκη, όχι μόνο προσπάθησε να τα καπηλευτεί — αρκετά αν όχι όλα — αλλά κυρίως δεν είχαν καθόλου καλή τύχη στο σύνολό τους. Παντού προβλήματα και πάντα η αντιπολίτευση ανίκανη, έστω και για την ισορροπία των πραγμάτων, όπως και για τη διάσωση ή τη διαχείριση αυτών που ο πρώην δήμαρχος άφησε προς όφελος του τόπου.

Μια σωστή αντιπολίτευση προλαμβάνει και επιβάλλει λύσεις.

Δεν λειτουργεί ως απλός φωτογράφος παραλείψεων, τη στιγμή που οι μνήμες από τις καταστροφικές πυρκαγιές είναι ακόμα νωπές. Προφανώς ο Νίκος Γκότσης δεν αντιλαμβάνεται ότι απαντήσεις «κλισέ» του τύπου «τι να κάνουμε, αφού η αντιπολίτευση δεν μπορεί να κάνει τίποτα» ή «έχουν περιοριστεί πλέον οι δυνατότητές της» είναι ξεπερασμένες πια και δεν λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από τους δημότες. Τους ορθά σκεπτόμενους τουλάχιστον, όπου κάποιοι από αυτούς απαντούν μέσω του koumanto.gr με δύο μόνο φράσεις και μία ανεπιτήδευτη ερώτηση:

«Και δυνατότητες έχετε και αυτοδιοικητικά “εργαλεία” υπάρχουν… και την ψήφο έχετε. Άλλα είναι αυτά που δεν έχετε. Ακόμα χειρότερα, αν επιμένετε σε τέτοιου είδους επιχειρήματα, ομολογείτε ότι δεν έχετε δυνατότητες που να επιτρέπουν “σωτήριες” παρεμβάσεις ή έστω διορθωτικές και ικανές να οδηγήσουν στην αποφυγή του τέλματος… Τότε γιατί είστε εκεί;»

Οπότε συμπληρώνουμε εμείς το ερώτημα που απευθύνουμε σε όλες τις παρατάξεις.

Αν όχι για καθαρά προσωπικές φιλοδοξίες ή, όπως θα μπορούσε να σκεφτεί κάποιος κακόπιστος έως και κακοπροαίρετος, για άμεσα προσωπικά συμφέροντα, τότε για ποιο λόγο θυσιάζεστε… στον βωμό της αποτυχίας;

Ποιος είναι ο ουσιαστικός λόγος για τον οποίο σας παρέχεται από την περιουσία των δημοτών έστω και μια καρέκλα ή μια πολυθρόνα, που πλήρωσε και πληρώνει ο δημότης με τους φόρους του (δημοτικά τέλη κλπ.), για να «στρογγυλοκάθεστε» με ύφος πετυχημένων, δίχως να αντιλαμβάνεστε τη θλιβερή σας πολιτική και αυτοδιοικητική εικόνα; Την ίδια ώρα, μάλιστα, που η δυστυχία και η κατηφορική πορεία του δήμου Αλεξανδρούπολης είναι η μεγαλύτερη απόδειξη θεσμικής αποτυχίας…. και αποτυχημένων;

Ο Νίκος Γκότσης, αν και με πλούσια αυτοδιοικητική «προίκα» από την παράταξη «Πόλη & Πολίτες» του Βαγγέλη Λαμπάκη, δεν φαίνεται να έχει δυνατότητες «Προοπτικής». Αποδεικνύεται ότι λανθασμένα επένδυσε στη σκιά του Πρώην Αρχηγού και Πρώην Δημάρχου Αλεξανδρούπολης. Πώς να συγκριθεί ένας μικροπολιτικός με έναν πολιτικό γίγαντα;

Ανόμοια τα μεγέθη, διαφορετικές οι προθέσεις, όπως και οι θέσεις. Ο Νίκος Γκότσης ακόμα ψάχνει να βρει τη θέση του.

Καλά θα κάνει να την ψάξει στο τέλμα στο οποίο έχει περιέλθει ο δήμος. Ψάχνοντας εκεί, σίγουρα θα την αναγνωρίσει και θα πάψει να την αναζητά. Μακάρι μετά να την αξιοποιήσει κιόλας. Η «επάνοδος» που στο παρελθόν κυριαρχούσε σε όλη την έκταση του δήμου… δεν ήταν απλά ένα hashtag (#) στο Facebook ή γενικότερα στα social media. Δεν ήταν απλά ένα σύνθημα. Ήταν ταυτότητα πολιτικής και ιδεών. Αυτή δεν χρειάζεται να την αναζητήσει.

Αν παρεμπιπτόντως την έχασε και αυτή, κάπου εκεί θα είναι. Στο ίδιο τέλμα θα την βρει.

Στο ίδιο τέλμα θεατές. Αυτοδιοίκηση και κοινωνία δημοτών παθητικοί παρατηρητές.

Αν η αντιπολίτευση στο σύνολό της δεν μπορεί να έχει ουσιαστικό παρεμβατικό χαρακτήρα, αν δεν μπορεί να επιβάλει την παρουσία της ως «ρυθμιστής» και εγγυήτρια δύναμη που διασφαλίζει τη σωστή διοίκηση του δήμου, τότε είναι περιττή.

Ακόμα χειρότερα όταν (και για τον πιο καλόπιστο) χρησιμοποιεί τον αυτοδιοικητικό χώρο για μικροπολιτικές, κομματικά συμφέροντα (ή προσωπικά, αν υπάρχουν), προσωπικές φιλοδοξίες για κοινωνική καταξίωση και αναγνωρισιμότητα, με σκοπό να λειτουργεί σαν βραχίονας υποβοήθησης για την επαγγελματική ενδυνάμωση ή την επιχειρηματική δραστηριότητα… Μόνο επιζήμια μπορεί να είναι για την τοπική κοινωνία, την οποία θα έπρεπε να υπηρετεί και μάλιστα με υποχρέωση λογοδοσίας.

Οι πολίτες (ίσως τώρα, σύντομα ή αργότερα) κάποτε θα καταλάβουν τα λάθη της παθητικής επιλογής τους.

Κι ύστερα; Μα δεν υπάρχει ύστερα… Μαρινέλλα.

…Μανέλα!

Θανάσης Ζωγράφος

Συνεχίζεται…